|  | 

Zasadowica metaboliczna

ISTOTA CHOROBY ZAKAŹNEJ

ISTOTA CHOROBY ZAKAŹNEJ
0 votes, 0.00 avg. rating (0% score)

Mimo na pozór prostego związku przyczynowego zarazka chorobotwórczego z wystąpieniem choroby zakaźnej jest to zagadnienie niezmiernie skomplikowane. W dobie wielkich odkryć bakteriologii – którą w medycynie można nazwać erą bakteriologiczną – wydawało się, że jednym decydującym czynnikiem w występowaniu choroby zakaźnej jest zarazek. Wprawdzie wielcy bakteriolodzy tego okresu zdawali już sobie sprawę z tego, że zarazek jest chorobotwórczy tylko dla określonego gatunku, jednak w praktyce, z powodu małej znajomości odpornościowych mechanizmów ustroju, sprawy te były raczej traktowane marginesowo. Obecnie Dubos słusznie krytykuje tę – jak ją nazwał – doktrynę o specyficznej etiologii chorób zakaźnych. Jest bowiem oczywiste, że o ostatecznym wyniku kontaktu zarazka z ustrojem (wystąpienia lub braku choroby) decyduje stan ogólnej swoistej i nieswoistej odporności ustroju. Potwierdzają to znane z ery bakteriologicznej doświadczenia Pettenkofera i Miecznikowa z wypijaniem dużych ilości zjadliwych hodowli przecinkowców cholery, po których nie nastąpiło zachorowanie, jak również współczesne badania na ochotnikach, którzy połykali w kapsułkach żelatynowych żywe, bezpośrednio pobrane z kałem od osób chorych, zarazki czerwonki i również nie zachorowywali.

Ze względu na decydujące znaczenie odporności w występowaniu chorób zakaźnych, ogromne znaczenie przypada budowie antygenowej zarazka. Szczególnie interesujące w tym względzie są badania Rowleya i Jenkinsa, którzy wykazali, że Salmonella typhi muiium ma antygeny zbliżone budową do prawidłowych antygenów erytrocytów niektórych szczepów mysich, wskutek czego komórki immunologicznie kompetentne tych myszy nie „rozpoznają” antygenów Salmonella typhi murium, w następstwie nie produkują przeciwko tym bakteriom przeciwciał, co jest przyczyną wysokiej chorobotwórczości tych zarazków.

Z drugiej strony jednak właśnie brak występowania nadwrażliwości na zarazek zapobiega występowaniu choroby, jak to już przedstawiono na przykładzie zakażenia myszy wirusem choiiomeningitis lymphocytica. W tym wypadku bowiem zakażenie myszy w okresie płodowym wywołuje tolerancję w stosunku do tego wirusa i stąd mimo obecności wirusa w tkankach zwierzę nie choruje. Natomiast zakażenie tym wirusem dojrzałej myszy powoduje silny odczyn obronny, w wyniku którego mysz najczęściej ginie. Już te dwa przeciwstawne wyniki wskazują, jak bardzo skomplikowane jest zagadnienie wpływu odporności na wystąpienie choroby zakaźnej.

Jednym z ważnych aspektów zachorowalności na choroby zakaźne są wahania odporności ogólnej ustroju. Niedożywienie, niedobory witamin, przeciążenie ogólne ustroju zwiększają podatność na wystąpienie choroby zakaźnej. Zjawisko to znajduje wytłumaczenie w tym, że w procesie syntezy przeciwciał są zaangażowane liczne enzymy, których ko- faktorami są niektóre witaminy (zwłaszcza pirydoksyna i kwas pantoienowy), a ponadto na sam przebieg biosyntezy białek-przeciwciał mogą mieć wpływ niedobory ogólnoustrojowe puli aminokwasów, powstające podczas nadmiernego obciążenia metabolicznego ustroju.

Duże znaczenie mogą mieć również nieswoiste bodźce szkodliwe, działające na ustrój w okresie zadziałania zarazka. Takimi bodźcami mogą być nawet silne bodźce klimatyczne, napromienienie słoneczne, głód i ciężkie przeżycia ogólne. Działanie tych czynników należy rozpatrywać w aspekcie teorii adaptacyjnej Selyego. Jak już przedstawiono podczas omawiania tej teorii, silne bodźce stresowe, zanim dojdzie do adaptacji, powodują zmniejszenie ogólnej odporności (zanik hormonów korowych nadnerczy). Jeżeli w tym okresie zwierzę poddać dodatkowemu bodźcowi, może dojść do jego śmierci. Dopiero z chwilą adaptacji, wyrażającej się przerostem kory nadnerczy, ustrój staje się znowu odporny. Tak właśnie należy oceniać dodatkowe bodźce w stanie choroby.

Im cięższy przebieg choroby, tym łatwiej dochodzi do uszkodzenia ustroju pod wpływem nawet bardzo łagodnych bodźców. Klinicznymi przykładami tego może być ciężkie pogorszenie np. gruźlicy pod wpływem naświetlenia promieniami słonecznymi lub nawet ostrych warunków klimatycznych. Z drugiej jednak strony łagodne nieswoiste bodźce, powodując pewne obostrzenie przewlekłej choroby zakaźnej, w której z powodu przewlekłości procesu chorobowego mechanizmy odpornościowe są niejako uśpione, doprowadzają do pobudzenia procesów odpornościowych ustroju i tym samym przyczyniają się do poprawy ogólnego stanu zdrowia.

Stosowane dla pobudzenia odporności ustroju swoiste lub nieswoiste bodźce powinny wywoływać w zasadzie tylko odczyn miejscowy (w miejscu zadziałania bodźca, np. pod wpływem wstrzyknięcia tuberkuliny odczyn zapalny tylko w miejscu wstrzyknięcia), a nie odczynu ogniskowego (zapalenie w starych, częściowo już wygojonych ogniskach gruźliczych), a tym bardziej ogólnoustrojowego (w postaci gorączki i ogólnego pogorszenia objawów chorobowych). Pierwszym i bodaj najważniejszym zadaniem lekarza jest właśnie zabezpieczenie chorego przed działaniem dodatkowych, szkodliwych bodźców, ważniejszym często od stosowania leków.

istota-choroby-zakaznej

ABOUT THE AUTHOR

Podobne wpisy:

  • Objawy Nadczynności Tarczycy

    Objawy Nadczynności Tarczycy

    Objawy Nadczynności Tarczycy NADCZYNNOŚĆ TARCZYCY – GDY HORMONÓW PRZYBYWA Czym jest nadczynność tarczycy? To choroba, która powoduje nadmierną produkcję hormonów tarczycy. Schorzenie to w głównej mierze dosięga damską część społeczeństwa. To przede wszystkim kobiety wykazują tendencje do tego rodzaju zachorowań. Nadczynność tarczycy, objawy: ogólne zdenerwowanie, nerwowość, pobudliwość organizmu, męczliwość, kłopoty z zasypianiem, niemożność skupienia się

  • Analiza sekwencji aminokwasów łańcuchów lekkich

    Analiza sekwencji aminokwasów łańcuchów lekkich

    Analiza sekwencji aminokwasów łańcuchów lekkich wykazała, że składają się one z 213 do 221 reszt aminokwasowych (por. ryc. 111). Łańcuchy lambda występujące u człowieka mogą różnić się nie tylko sekwencją aminokwasów, lecz również długością. Większość łańcuchów lambda rozpoczyna się od końca aminowego grupą aminową, zablokowaną prawdopodobnie kwasem pirolidonokarboksylowym (stanowiącym cykliczną formę glutaminy – oznaczoną skrótem